Làng nghề nón ngựa hơn 300 năm tại Bình Định

Trải qua gần 300 năm qua, người dân ở làng Phú Gia vẫn duy trì và phát triển nghề làm nón, tô đậm bản sắc văn hóa vùng đất Bình Định.

Nón ngựa được xem như là niềm tự hào của người Bình Định. Chiếc nón này xuất hiện từ cách đây hơn 300 năm trước, là một phụ kiện không thể thiếu của các quan binh triều đình. Theo ông Đỗ Văn Lan – là người đã có kinh nghiệm 55 năm làm nghề, không ai biết người đầu tiên chế tác ra chiếc nón ngựa.

Để cho ra một chiếc nón ngựa này phải trải qua 10 công đoạn chính và 4 công đoạn phụ. “Nhiều lúc phải chế tác những loại hoa văn đặc biệt theo yêu cầu của khách nên công đoạn thêu hoa văn là công đoạn mất thời gian nhiều nhất”, ông Lan nói.

Một chiếc nón ngựa để thành hình cần có 3 loại nguyên liệu chính bao gồm: cây giang để làm sườn, lá cọ (kè) dùng làm lá lợp nón và rễ dứa (thơm) để lấy chỉ. Được thiên nhiên ưu đãi nên cả các nguyên liệu này đều có sẵn ở Bình Định. Nguyên liệu phụ còn có chỉ thêu, cước lớn, cước nhỏ… hiện được lấy từ Tp.HCM, bà Tâm (vợ ông Lan) với hơn 40 năm kinh nghiệm làm nón ngựa chia sẻ. Để làm ra một chiếc nón ngựa mất khá nhiều thời gian, công sức và trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ.

Các nghệ nhân thường thêu họa tiết như hoa, lá, chim công hay long, lân, quy, phụng, chim trĩ… Chóp nón thường để trần, trên đỉnh có chùm chỉ ngũ sắc. Những chiếc nón đặc biệt sẽ có chóp hình quả trám sắt nhọn, được làm từ đồng hoặc bạc với họa tiết chạm trổ công phu. Nón ngựa tại làng Phú Gia thường có giá dao động 50.000 – 100.000 đồng một chiếc, tùy thuộc vào chất lượng. Những chiếc làm theo nguyên mẫu truyền thống thường có giá cao hơn từ 400.000 đồng mỗi chiếc.

Làng nón Phú Gia là 1 trong 5 làng nghề truyền thống đã được UBND tỉnh Bình Định quy hoạch, gắn với phục vụ phát triển du lịch. Từ trung tâm Tp.Quy Nhơn đến thôn Phú Gia, các bạn có thể di chuyển theo QL.1A, rẽ phải QL.19B chạy khoảng 18km thì rẽ trái vào đường DT635 rồi hỏi thăm người dân là sẽ đến được.

Nguồn: Khám Phá Di Sản/ khamphadisan.com

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC